Author: Team Avaantar

प्रणाली मंगेश महाशब्दे आज गावी एका लग्नाला जाण्याचा योग आला. खूप दिवसांनी असे लग्न होत होते… असे म्हणजे सर्व विधीपूर्वक! तुम्ही म्हणाल की, सगळी लग्नं तशीच होतात की! पण खरंच गावाकडील हे लग्न अनेक गोष्टींनी लक्षात राहिले.. सगळे गाव एक होऊन लग्नाची तयारी करीत होते. घरचंच कार्य असल्यासारखे लहान-मोठे सर्वजण आपापला सहभाग देत होते. कोणताही बडेजाव तेथे नव्हता. कोणतेही प्री-वेडिंग कार्यक्रम तेथे नव्हते. पण सगळेजण खूपच आनंदात होते. मुलीकडील लग्न म्हणजे गावात वऱ्हाड येणार होते. वेशीपासून गावात दुतर्फा कमान घातली होती, रांगोळ्या काढल्या होत्या. गावातील सर्व पुरूष मंडळी ही सगळी बाहेरची कामे बघत होती तर महिला मंडळ सगळे लेकीचे कौतुक…

Read More

माधवी जोशी माहुलकर पूर्वी बायका फावल्या वेळात स्वेटर विणत असत. विविध रंगी स्वेटरचे विणकाम करता करता एकमेकींना आपल्या सुखदुःखाच्या गुजगोष्टी सांगत. त्यांना नेहमी हेच शिकवलं गेले होतं की, बाईने नेहमी एक टाका सुलट आणि एक टाका उलट, असं करत संसाराची वीण तयार करायची असते. हे करताना तुझा संयम तुझ्या कामास येईल आणि तुझे आयुष्य सुखी होईल. मग त्या स्त्रिया आयुष्यभर तो नियम लक्षात ठेवून आपल्या आयुष्यातील संसार विणेचे पीळ अजून घट्ट विणत असत. निरनिराळ्या नात्यांची ही सुंदर वीण गुंफत असताना त्या आपले स्वतःचे अस्तित्व विसरून जात. आपल्या म्हटल्या जाणाऱ्या कुटुंबाकरिता स्वतःची सर्व क्षमता त्या पणाला लावत असत आणि त्यातून जर…

Read More

सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा अगा अंतींचिया मती । साचपण पुढिले गती । म्हणोनि जीवित जेणें भक्ती । दिधलें शेखीं ॥417॥ तो आधीं जरी अनाचारी । तरी सर्वोत्तमुचि अवधारीं । जैसा बुडाला महापूरीं । न मरतु निघाला ॥418॥ तयाचें जीवित ऐलथडिये आलें । म्हणोनि बुडालेपण जेवीं वायां गेलें । तेवीं नुरेचि पाप केलें । शेवटलिये भक्ती ॥419॥ यालागीं दुष्कृती जऱ्ही जाहला । तरि अनुतापतीर्थीं न्हाला । न्हाऊनि मजआंतु आला । सर्वभावें ॥420॥ तरि आतां पवित्र तयाचेंचि कुळ । अभिजात्य तेंचि निर्मळ । जन्मलेया फळ । तयासीच जोडलें ॥421॥ तो सकळही पढिन्नला । तपें तोचि तपिन्नला । अष्टांग अभ्यासिला । योगु तेणें…

Read More

दर्शन कुलकर्णी संकष्ट चतुर्थी (चंद्रोदय 09:19) छत्रपती शिवाजी महाराज जयंती (तिथीप्रमाणे) वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 दिनविशेष नोबेल विजेत्या अमेरिकन कादंबरीकार पर्ल बक टीम अवांतर नोबेल पुरस्कारप्राप्त अमेरिकन कादंबरीकार पर्ल बक यांचा जन्म 26 जून 1892 रोजी पश्चिम व्हर्जिनियातील हिल्सबोरो येथे सायडेनस्ट्रिकर या धर्मप्रचारक कुटुंबात झाला. 1900 साली झालेल्या बॉक्सर उठावात पर्लच्या आईने मुलांना घेऊन शांघायमध्ये आश्रय घेतला. चिनी संस्कृतीबद्दलचे पर्ल यांचे आकर्षण आणि प्रेम त्यांच्या लिखाणातून व्यक्त होते. पुढे 1935 मध्ये पहिल्या नवऱ्यापासून घटस्फोट घेतल्यानंतरही पर्ल यांनी ‘बक’ हे आडनाव व्यावसायिक क्षेत्रात वापरले. 1922 पासून पर्ल यांनी मासिकांत लघुकथा आणि लेख लिहिण्यास सुरुवात केली. 1930 मध्ये ईस्ट विंड, वेस्ट विंड ही त्यांची पहिली…

Read More

स्नेहा सुतार भाग – 4 ‘ऐसे काही व्हावे मन शांत निजावे… एकांताच्या वेळी आकांत निमावे… ‘ उन्हाळ्याच्या दिवसात झाडं घुसळून वारा यावा आणि आपल्यापर्यंत पोहोचेस्तोवर तो मंद व्हावा… त्याचं कानांशी सलगी करणं हवं हवंसं वाटावं… त्याने उडवलेल्या केसांच्या बटा अशाच हुळहूळ उडत रहाव्यात. त्या हुळहूळतील तसा तसा अंगावर हलकेच शहारा उठावा… आणि अशात सलीलचं हे गाणं सुरू असावं… मग कसं होईल? अगदी तसंच तिला झालं. बाहेरचा पाऊस एव्हाना थांबून मजा बघावी, असा अगदी मंद झाला होता. अगदीच मंद… कुणी काय म्हणतात ते म्हणू दे, असं म्हणून तिने खिडकी उघडून समोरच्या सीटच्या पाठीवर हात टेकवून त्यावर डोकं ठेवलं. म्हणजे अख्खी खिडकीच…

Read More

तांदळाची खीर साहित्य कृती हेही वाचा – Recipe : तंदुरी पनीर कबाब अन् कुरकुरीत भेंडी गव्हल्याची खीर साहित्य कृती हेही वाचा – Recipe : मलई कोफ्ता आणि शिंगाड्याची भजी… दुधीभोपळ्याची खीर साहित्य कृती टिप्स तुमच्याही रुचकर आणि वैशिष्ट्यपूर्ण रेसिपी असतील तर, त्या तुम्ही ‘अवांतर’साठी देऊ शकता. avaantar.recipe@gmail.com या ईमेलवर किंवा 9869975883 या व्हॉट्सॲप क्रमांकावर तुम्ही रेसिपी पाठवू शकता, तुमच्या नावासह या वेबसाइटवर त्या प्रसिद्ध केल्या जातील.

Read More

सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रिय: । ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥29॥ तो मी पुससी कैसा । तरि जो सर्वभूतीं सदा सरिसा । जेथ आपपरु ऐसा । भागु नाहीं ॥407॥ जे ऐसिया मातें जाणोनि । अहंकाराचा कुरुठा मोडोनि । जे जीवें कर्मे करूनि । भजती मातें ॥408॥ ते वर्तत दिसती देहीं । परि ते देहीं ना माझां ठायीं । आणि मी तयांचा हृदयीं । समग्र असें ॥409॥ सविस्तर वटत्व जैसें । बीजकणिकेमाजीं असे । आणि बीजकणु वसे । वटीं जेवीं ॥410॥ तेवीं आम्हां तयां परस्परें । बाहेरी नामाचींचि अंतरें ।…

Read More

दर्शन कुलकर्णी संत तुकाराम बीज वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 दिनविशेष मराठी संशोधक नारायण गोविंद चापेकर टीम अवांतर मराठी संशोधक नारायण गोविंद चापेकर यांचा जन्म 5 ऑगस्ट 1869 रोजी मुंबईत झाला. शिक्षण रेवदंडा (कुलाबा जिल्हा), पुणे आणि मुंबई येथे झाले. कायद्याचे पदवीधर झाल्यानंतर काही काळ वकिली करून त्यांनी न्यायखात्यात नोकरी पत्करली आणि 1925 मध्ये पहिला वर्ग न्यायाधीश म्हणून ते निवृत्त झाले. त्यांचे बरेचसे लेखन निवृत्तीनंतरच झाले. त्यांचे सुमारे वीस ग्रंथ प्रकाशित झालेले आहेत. त्यापैकी बदलापूरची सामाजिक दृष्ट्या संपूर्ण पाहणी करणारा, बदलापूर (आमचा गांव)… हा 1933 मध्ये प्रसिद्ध झालेला ग्रंथ विशेष गाजला. चित्पावन आणि चापेकर हे ग्रंथही असेच सामाजिक संशोधनात्मक म्हणता येतील. तर…

Read More

रेवती निलेश पांडे आज खिडकीतून लहान मुलांना रंगात न्हाऊन निघताना पाहिलं आणि मन थेट बालपणातल्या त्या गल्लीत गेलं… खरंच, धुळवडीची खरी मजा त्या निरागस वयातच होती. ते वयच मुळी ‘फुलपाखरी’ असतं… मुक्त, स्वच्छंदी आणि रंगीबिरंगी… लहानपणी होळीची खूप मजा होती, धुळवड तर अगदी पहाटेपासूनच सुरू व्हायची प्रत्येकाच्या घरी जाऊन त्याला बाहेर ओढायचं आणि सगळेच आपला रंग त्याला लावण्यासाठी तुटून पडायचे… आमच्या गल्लीत एक छोटी टाकी होती धुळवडीच्या दिवशी त्यातही रंग टाकायचो आणि प्रत्येकाला त्या टाकीत ढकलून द्यायचं… सगळा नुसता धिंगाणा! जसं जसं वय वाढत गेलं, तसं धुळवडीचं स्वरूप जरा सोफिस्टिकेटेड व्हायला लागलं आणि आता हा रंगाचा खेळ फक्त एक ‘छोट्या…

Read More

डॉ. प्रज्ञावंत देवळेकर ओपीडीत आलेले एक काका तक्रारी सांगितल्यानंतर माझ्या बाजूच्या एक्झामिनेशन टेबलवर पडायचं सोडून पलीकडच्या टेबलकडं गेले, त्यामुळं मला उठून पलीकडं जावं लागलं… “काय काका तिकडं होती की, रिकामी जागा इकडं का आलात?” मी सहज त्यांना विचारलं. “नको.. छ्याऽऽ अजिबात नको!” असं म्हणत काकांनी आधी तोंडावर बोट ठेवत नंतर दोन्ही कानाच्या पाळ्या पकडल्या… “का ओ?” मी कुतूहलानं त्यांना विचारलं. “मागं एकदा तिकडं चेक केलं, तुम्ही ही एवढी लंबीचौडी तपासणीची यादी लिहून दिली. नंतर पुन्हा एकदा आलो होतो तेव्हा सलाइन लावावं लागलं होतं… इथं बरंय. इथं तपासलं की, दोन डोसमध्येच बरं वाटतंय…” काका उत्तरले आणि त्यांचं अजबगजब तर्कट ऐकून मला…

Read More