Author: Team Avaantar

सुनील शिरवाडकर दारावर टकटक झालं म्हणून मी दार उघडलं. समोर लॉण्ड्रीवाला उभा होता. हातात दोन तीन पिशव्या… त्यात इस्त्री केलेले कपडे. मी हिला हाक मारली, “अगं, लॉण्ड्रीवाला आलाय… काही कपडे द्यायचे आहे का?” हिने आतून कपड्यांचा गठ्ठा आणला, तो धोब्याला दिला. इस्त्री केलेले कपडे ताब्यात घेतले आणि मोजले… त्याचं काय बिल झालं ते ट्रान्स्फर केले. मी दरवाजा बंद केला आणि आत आलो. सहजच विचार मनात आला. हा माणूस धोब्याचा व्यवसाय करतो. लॉण्ड्री वगैरे शब्द आत्ताचे. मूळ शब्द धोबीच! तर, हा धोब्याचा धंदा किती जुना आहे ना! अगदी रामायणात पण धोब्याचा उल्लेख आहे. गुरुचरित्रात पण आहे! कपडे धुण्याचा हा व्यवसाय खूप…

शैलजा गोखले साहित्य ओलं खोबरं – 2.5 वाटी कापलेलं सुरण  – 1 वाटी हिरव्या मिरच्या – दोन किंवा चवीनुसार कच्चं केळं – 1 लाल माठाची पाने चिरून – 1 वाटी लाल माठाची देठे – 1 लहान वाटी मक्याचे कणीस – 1 भाजीच्या अळूची पाने बारीक चिरून – 1 वाटी अळूचे देठ – 1 लहान वाटी अरबी किंवा‌ अळकुड्या चिरून – 1 वाटी घोसावळं किंवा घोसाळं चिरून – 1 वाटी दोडक्याचे चिरून – 1 वाटी रताळं – 1 ओल्या शेंगामधील शेंगदाणे – मूठभर (ताज्या शेंगा नाही मिळाल्या तर, कच्चे शेंगदाणे स्वच्छ धुवून‌ पाच ते सहा तास भिजवून) सोलून चिरलेली हिरवी काकडी…

अनिता बाळकृष्ण वैरागडे मागील लेखामध्ये उभे राहून करावयाची काही आसने आणि त्यांचे फायदे बघितले होते. आता या लेखात बसून करावयाची काही आसने आणि त्यांचे फायदे बघूया. पद्मासन पद्म म्हणजे कमळ. हे आसन करणार्‍या व्यक्तीच्या शरीराचा आकार कमळासारखा भासतो म्हणून या आसनाला पद्मासन किंवा कमलासन हे नाव  दिले आहे. जमिनीवर पाय सरळ समोर ठेवून ताठ बसावे. उजवा पाय जवळ घेऊन त्याचे पाऊल पकडून ते किंचित वर उचलावे आणि डाव्या मांडीवर पोटाजवळ ठेवावे. डावा पाय वाकवून त्याचे पाऊल थोडे वर उचलून, उजव्या पायावरून ओढून उजव्या मांडीवर पोटाजवळ ठेवावे. तळहात गुडघ्यांवर पालथे किंवा ज्ञानमुद्रेत ठेवावेत. पाठीचा कणा ताठ ठेवून दृष्टी नासाग्री (नाकाच्या शेंड्याकडे)…

वारकरी संप्रदायाचे आधारस्तंभ मानले जाणारे सर्वश्रेष्ठ संत ज्ञानेश्वर यांनी शके 1212 किंवा इ स 1290 मध्ये गोदावरीच्या काठी नेवासे येथे श्रीमहालसा मंदिरात एका खांबाला टेकून ज्ञानेश्वरी सांगितली अध्याय दुसरा अन्तवन्व इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः । अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद् युध्यस्व भारत ॥18॥ आणि शरीरजात हे आघवें । हें नाशवंत स्वभावें । म्हणोनि तुवा झुंजावें । पंडुकुमरा ॥136॥ य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् । उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥19॥ तूं धरूनि देहाभिमानातें । दिठी सूनि या शरीरातें । मी मारिता हे मरते । म्हणत आहासी ॥137॥ तरी अर्जुना तूं हें नेणसी । जरी तत्त्वता विचारिसी । तरी…

यशःश्री जोशी खिरापतीसाठीचे साहित्य किसलेलं सुकं खोबरं – 1 वाटी पिठी साखर – अर्धी वाटी काजू आणि बदाम – 1 ते 2 टेबलस्पून पुरवठा संख्या : 5 ते 7 जणांसाठी तयारीस लागणारा वेळ : खोबरं किसायला – 10 मिनिटे पिठीसाखर करायला 2 मिनिटे वेलची पूड करायला – 1 मिनिट शिजवण्याचा वेळ : खोबरं भाजून घ्यायला 5 ते 6 मिनिटे भाजलेले खोबरे गार करायला – 7 ते 8 मिनिटे एकूण वेळ : 25 मिनिटे कृती सुकं खोबरं जाडसर किसून घ्या. जाड बुडाच्या कढईत किसलेले खोबरे घालून मंद आचेवर पाच मिनिटे भाजून घ्या. खोबऱ्याचा रंग बदलणार नाही, याची काळजी घ्या. (कढईचे बूड…

वारकरी संप्रदायाचे आधारस्तंभ मानले जाणारे सर्वश्रेष्ठ संत ज्ञानेश्वर यांनी शके 1212 किंवा इ स 1290 मध्ये गोदावरीच्या काठी नेवासे येथे श्रीमहालसा मंदिरात एका खांबाला टेकून ज्ञानेश्वरी सांगितली अध्याय दुसरा हे विषय जयाते नाकळिती । तया सुखदुःखें दोन्ही न पवती । आणि गर्भवासुसंगती । नाहीं तया ॥123॥ तो नित्यरूपु पार्था । वोळखावा सर्वथा । जो या इंद्रियार्था । नागवेचि ॥124॥ नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः । उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्वदर्शिभिः ॥16॥ आतां अर्जुना आणिक कांही एक । सांगेन मी आइक । जें विचारें परलोक । वोळखिती ॥125॥ या उपाधिमाजीं गुप्त । चैतन्य असे सर्वगत । तें तत्वज्ञ संत । स्वीकारिती ॥126॥ सलिलीं…

रश्मी परांजपे भाग – 3 मागील दोन लेखात आपण शाळा प्रवेशानंतरची पालकांची जबाबदारी काय असते, या विषयी काही निवडक मुद्दे अभ्यासले. या लेखात आपण सदर विषयावरील आणखीन काही मुद्द्यांवर ऊहापोह करणार आहोत. नीटनेटकेपणाची सवय शाळेमधे वर्गात गेल्यावर ताई-मावशी मुलांना बूट ठराविक ठिकाणी ओळीत ठेवायला शिकवतात. तसेच मुलांना आपले दप्तर घेऊन रांगेत बसायला शिकवतात. मुलांना अशा सवयी लागण्यासाठी जवळपास एक महिना लागतो आणि ताई-मावशींना लक्ष देऊन बरीच मेहनत घ्यावी लागते. पण एकदा मुलांना अशा सवयी लागल्यावर मुलं सवयींचे तंतोतंत पालन करतात आणि हा मुलांचा खूप चांगला गुण आहे. पालकांनी मुलाला अशा सवयी घरी देखील लावाव्यात. त्याला बूट आणि दप्तर ठराविक ठिकाणी…

हर्षा गुप्ते निनाव साहित्य बेसन – 1 वाटी ओल्या नारळाचं दूध – अडीच वाटी गूळ पावडर – दीड वाटी वेलची पावडर साजूक तूप पुरवठा संख्या – दोघांसाठी कालावधी – साधारणपणे 20 मिनिटे कृती नारळाच्या दूधामध्ये गूळाची पावडर घालून ठेवा. जेणेकरून गूळ लवकर विरघळेल. एक वाटी बेसन मंद आचेवर जाड बुडाच्या कढईत खमंग भाजून घ्या. मंद आचेवर भाजलेल्या बेसनमध्ये हळूहळू गूळ मिश्रित नारळाचे दूध घालून ढवळत रहा. म्हणजे गुठळ्या होणार नाहीत आणि सतत ढवळल्याने करपणारही नाही. त्यात नंतर वेलची पावडर आणि साजूक तूप घालायचे. यावर झाकण ठेवून मंद आचेवर वाफ काढायची. कढईत खाली हलकेसे करपल्यावर निनावं एकदम खरपूस लागते. वाटीत काढून…

वारकरी संप्रदायाचे आधारस्तंभ मानले जाणारे सर्वश्रेष्ठ संत ज्ञानेश्वर यांनी शके 1212 किंवा इ स 1290 मध्ये गोदावरीच्या काठी नेवासे येथे श्रीमहालसा मंदिरात एका खांबाला टेकून ज्ञानेश्वरी सांगितली. अध्याय दुसरा देहिनोऽस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा । तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्त्तत्र न मुह्यति ॥13॥ आइकें शरीर तरी एक । परी वयसा भेद अनेक । हें प्रत्यक्षचि देख । प्रमाण तूं ॥108॥ एथ कौमारत्व दिसे । मग तारुण्यीं तें भ्रंशे । परी देहचि न नाशे । एकेकासवें ॥109॥ तैसीं चैतन्याचां ठायीं । इयें शरीरांतरे होती जाती पाहीं । ऐसें जाणे जया नाहीं । व्यामोहदुःख ॥110॥ मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः । आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥14॥ एथ नेणावया…

अनामिका वक्रतुंड महाकाय सूर्यकोटी समप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥ भाद्रपद महिन्यातील चतुर्थी म्हणजे आपल्या लाडक्या गणपती बाप्पाचं आगमन. जन्माष्टमी संपताच बाप्पाच्या आगमनाची चाहूल लागते. बाजारपेठा गणपती बाप्पाच्या लोभस मूर्तींनी गजबजून जातात. सजावट, आरास आणि पूजेच्या साहित्यामुळे बाजारपेठा उजळून निघतात. वातावरणात एक प्रचंड उत्साह आणि आनंद पसरतो. लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत प्रत्येकाच्या मनातील आवडती देवता म्हणजे गणपती. बाप्पाच्या आगमनाने घराघरात आनंद, उत्साह आणि मंगलमय वातावरण निर्माण होतं. गणपतीचं रूप लोभसवाणं आणि मोहक आहे. लंबोदर, गोजिरवाणा हा बाप्पा भक्तांना हवाहवासा वाटतो. त्याच्या चार हातांतून शक्ती, बुद्धी, संपत्ती आणि धर्म यांचं संतुलन दिसतं. अंकुश आणि पाश हे इच्छांवर नियंत्रण ठेवण्याचा संदेश देतात. म्हणूनच…