Author: Team Avaantar

गायत्री वैशंपायन साधारणतः कुठल्याही लेखाची सुरुवात ही catchy, attractive अशा शीर्षकाने करतात, तरच पुढला लेख वाचला जाईल, ही शक्यता वाढते. पण आज ज्या जगात मी तुम्हाला घेऊन जायचा प्रयत्न करणार आहे, तिथे चमचमणारं, झगमगीत असं काहीच नव्हतं. म्हणूनच साधं शीर्षक ‘आमच्या मराठी शाळा’… माझी शाळा एक व्यक्ती असती तर कशी असती? फार make-up न करणारी, बडेजाव नसणारी, स्वच्छ नीटनेटकी रहाणारी, चटपटीत, आपला विषय शिकवण्यात तरबेज, ठामपणे मतं मांडणारी एखादी पन्नाशीची प्रौढा असावी, अशा रुपात शाळा माझ्यासमोर येते. कदाचित खूप शिक्षकांना (बाईंना) मी तसं पाहिल्यामुळे शाळेची अशी इमेज माझ्या मनात ठसली असेल. अर्थात, हे माझे अनुभव साधारण 80-90च्या दशकातील शहरी भागातील…

(एक संवेदनशील समस्या… कच्चे प्रेम – भाग 2) अर्चना कुलकर्णी डिसेंबर हा साधारणपणे शाळा, कॉलेजमधील विविध कार्यक्रमांचा महिना. आमच्या कनिष्ठ महाविद्यालयात दुपारी बारा वाजता नृत्य स्पर्धा पार पडली. त्यानंतर मी कार्यालयीन कामात मग्न असताना दुपारी चारच्या सुमारास एक वयस्कर गृहस्थ तावातावाने थेट माझ्या केबिनमध्ये आले. ते जवळच्याच सर्वोदय हाऊसिंग सोसायटीचे सेक्रेटरी नाडकर होते. ‘तुमच्या ज्युनियर कॉलेजची मुलं-मुली आमच्या सोसायटीच्या बागेत दुपारी आले होते. चक्क जोडी-जोडीने झाडाखालच्या बाकावर बसून प्रेमाचे चाळे करत होते,’ अशी त्यांची तक्रार होती. जाता जाता चार आयकार्ड नाडकरांनी माझ्या टेबलावर भिरकावली. दुसऱ्या दिवशी सकाळी शिस्तपालन समिती प्रमुखांकडे नाडकरांनी दिलेली चार ओळखपत्रे दिली. शिक्षकांनी त्यावरून त्यांना आणि त्यांच्या…

आराधना जोशी आयुष्याचा सूर महत्त्वाचा… म्हणूनच 21 जून रोजी जागतिक संगीत दिन साजरा केला जातो. तसं पाहिलं तर, शास्त्रीय संगीतापासून फिल्मी संगीतापर्यंत… भारतीयांचे जीवन त्यानेच व्यापलेले आहे. भारतीय संस्कृतीमध्ये ज्या 64 कला मानल्या गेल्या आहेत, त्यात संगीत ही एक महत्त्वाची कला आहे. भारतीय संगीताने जागतिक पातळीवर स्वतःची ओळख तयार केली आहे. आज अनेक परदेशी तरुण, तरुणी भारतीय संगीत शिक्षणासाठी भारतात दाखल होत आहेत. तथापि, असा दिवस साजरा करण्याची प्रथा फ्रान्समध्ये आणि नंतर ती जगातील इतर देशांमध्ये सुरू झाली. खरंतर, संगीताचा हा कान आपल्याला जन्मजात मिळालेला असतो. आईच्या पोटात असताना तिच्या हृदयाचे ठोके हे बाळाचं पहिलं संगीत असतं. आज गर्भसंस्कारांना असणारं…

आराधना जोशी शनिवारी जागतिक योग दिन साजरा केला जातोय. गेल्या काही वर्षांपासून आरोग्याबाबत बऱ्यापैकी जागृती झाली आहे. याबाबत तरुणाई देखील गंभीर असल्याचे दिसत आहे. विशेषत:, मुलांना सिक्स पॅक्स, बलदंड बायसेप्स यांचं आकर्षण तर मुलींना झीरो फिगरचं. वातानुकूलित जिममध्ये मशीनच्या सहाय्याने, सप्लिमेंटसच्या मदतीने शरीर संपदा कमावली तरी, मानसिक शांतता मात्र हरवलेलीच आहे. आयुष्यातील ताणतणावांना सामोरं जाताना लहान वयातच होणारा उच्च रक्तदाब किंवा मधुमेहाचा त्रास, हृदयविकाराच्या झटक्याचा धोका यामुळे अस्थिरता आणि अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. त्याचा नातेसंबंधांवरही परिणाम होऊ लागला आहे. या सगळ्याचा आपल्या जीवनशैलीशी खूप जवळचा संबंध आहे, हे लक्षात आल्यावर तरुणवर्ग योगाभ्यासाकडे वळू लागला आहे. दरवर्षी 21 जून रोजी जागतिक…

नमस्कार, मी अभिनेत्री हर्षा गुप्ते. आणखी एक आठवण सांगायला तुमच्या भेटीला. साधारणपणे 1984पासून मी नाटकांमध्ये काम करायला सुरुवात केली. अर्थात, सुरुवात बालनाट्यापासून झाली. पण आतापर्यंतच्या प्रवासात प्रत्येक नाटकाची वेगळी आठवण आहे… मी एका विनोदी नाटकात काम केलंय, ‘बिघडले स्वर्गाचे दार’ हे नाटक! त्यात लक्ष्मीकांत बेर्डे, राजा गावडे आणि खूप सारे दिग्गज होते अन् मी एकटीच मुलगी. (तेव्हा 16-17 वर्षांची मुलगीच होते.) विनोदी नाटक आणि सोबत हे रथीमहारथी म्हणून मला धडकीच भरली होती. त्यात विनोदी नाटक करणं खूप कठीण असतं. कारण, त्यात टायमिंग खूप महत्त्वाचं असतं. बरं, मी तशी नवखीच आणि समोर लक्ष्यादादा आणि राजाभाऊ… केव्हा काय addition घेतील आणि त्या…

चंद्रशेखर माधव साधारण 2001-2002मधील घटना असावी. आम्ही मित्रांनी कात्रज ते सिंहगड असा पौर्णिमेच्या रात्री ट्रेक करायचा ठरवलं. सुमारे आठ ते दहा लोक तयार झाले. आधी एकदा या मार्गावर येऊन गेलेला प्रशांत नावाचा आमचा मित्रही त्यामध्ये होता. रात्री आठच्या सुमारास कात्रज घाटाच्या वरच्या टेकडीवरून चालायला सुरुवात केली. साहजिकच प्रशांत पुढे झाला आणि त्याच्या मागोमाग एका ओळीत सर्वजण जाऊ लागले. आम्हा तरुणांबरोबर एक प्रौढ व्यक्ती होती. ते आमच्यापैकी एकाच्या ऑफिसमधील सहकारी होते आणि त्या ओळखीतून आमच्याबरोबर आले होते. ते सुरवातीपासूनच सतत सुपारी खात होते. आमच्यातील 2-3 जणांनी चालताना सुपारी न खाण्याबद्दल समजावण्याचा प्रयत्न केला; पण ते काही केल्या ऐकेनात. आम्ही त्यांचा नाद…

अर्चना कुलकर्णी डिसेंबर महिना म्हणजे शाळा, कॉलेजांमध्ये एक सांस्कृतिक कार्यक्रम, विविध स्पर्धा यांची धमाल असते. त्या दिवशी आमच्या कनिष्ठ महाविद्यालयात नृत्य स्पर्धेचे आयोजन केले होते. नृत्य स्पर्धा खूपच रंगतदार झाली. दुपारी बारा वाजता स्पर्धा संपली तेव्हा प्रेक्षक, विद्यार्थीवर्ग खुशीत बाहेर पडत होता तर, कलाकार विद्यार्थीवर्ग अल्पोपहारचा स्वाद घेत नृत्य सादरीकरण आणि स्पर्धेचा निकाल यावर चर्चा करून समाधानाने हॉलच्या बाहेर पडले. त्यादिवशी दुपारच्या वेळी कनिष्ठ महाविद्यालयातील विद्यार्थी आणि शिक्षक यापैकी कोणीही संस्थेत हजर नसल्यामुळे खूप शांतता होती. माझे लक्ष यामुळे मी कार्यालयीन कामात केंद्रित केले होते. दुपारी चारच्या सुमारास एक वयस्कर गृहस्थ तावातावाने थेट माझ्या केबिनमध्ये आले. कार्यालयाच्या मदतीनीसांनी त्यांना अडवण्याचा…

आनंद जोशी शाळेचा पहिला दिवस माझ्या कायम स्मरणात राहिला आहे! प्रत्येक वर्षी शाळेचा पहिला दिवस येत असे आणि शाळेत जाण्याची उत्सुकता मात्र कमी होत नसे! माझी शाळा मुंबईत मालाड पूर्वेला उत्कर्ष मंदिर होती. काळ साधारण 1980 ते 1985 मधला. 13 जून रोजी शाळा उघडत असे. पाऊस सुद्धा साधारण 13 जूनला येत असे. जीवनात सर्व बाबतीत ‘पर्याय’ कमी असल्यामुळे असेल, पण जीवन खूप सोपे आणि सुखाचे होते! मे महिन्याच्या सुट्टीमध्ये आम्ही काका, मामांकडे किंवा गावाला आठ-दहा दिवस जाऊन राहत असू. तेव्हा फक्त ‘रिसॉर्ट’मध्ये जाऊन राहणे, हा एकमेव पर्याय नव्हता… मे महिन्याच्या सुट्टीत भरपूर आराम करून झाल्यावर मग शाळेचे वेध लागत असत!…

संजय श्रीराम जोग ‘नेमेचि येतो मग पावसाळा’ या उक्तीप्रमाणे 13 जून या इंग्रजांना त्याज्य अशा 13 तारखेला आमच्या वेळेस शाळा नेमेचि सुरू व्हायची. उन्हाळ्याने त्रासलेले मुंबईकर ज्या ओढीने आभाळाकडे डोळे लावतात, त्याच चातकाच्या ओढीने सुट्टीचे अजीर्ण झालेले विद्यार्थी 13 जूनची वाट पहायचे. 1 तारखेपासूनच याची आद्य तयारी सुरू व्हायची. नवा युनिफॉर्म, नवी पुस्तके वह्या, दप्तर आणि रेनकोट असा जामानिमा असायचा. जूनच्या 7 तारखेला मृग नक्षत्र लागूनही बरेचदा पाऊस लांबायचा आणि नव्या शैक्षणिक वर्षाच्या स्वागताला हजर व्हायचा. कमालीचा दुर्मिळ योगायोग पहा की, मातीत पडणार्‍या पहिल्या थेंबाने दरवळणारा सुगंध आणि कोर्‍या वह्या-पुस्तकांचा सुगंध एकाच दिवशी घ्यायला मिळायचा. आमच्या पार्ले टिळक विद्यालयात, रोज शाळा…

नमस्कार, मी अभिनेत्री हर्षा गुप्ते… पुन्हा तुमच्या भेटीला आलेय. गोष्ट आहे, सदाफुली झाडाची! बालपण देगा देवा, मुंगी साखरेचा रवा… बालपणीचा काळ सुखाचा… हे सगळं ऐकायला किती छान वाटतं… पण मोठेपणीच! लहान असताना नाही. लहान मुलांना नाही म्हटलं तरी, सतत काही ना काही प्रश्न पडत असतात. मलाही पडायचे. पण त्याची उत्तरे काही मिळायची नाहीत. ‘गप्प बस, काय सारखं डोकं खाते…,’ असेच म्हणायचे सगळे मला. पण तेच सर्व, माझी मुले मोठी होत असताना मला मात्र, सांगायचे की, ‘मुलांच्या प्रश्नांची उत्तरे देत जा, टाळू नको!!’ हल्लीच्या मुलांना प्रश्न पडला तर, त्यांना उत्तर द्यायलाय गूगल बाबा किंवा गूगळीण मावशी आहेच! गिरगावातलं आमचं घर तसं…